Copyright: Plan Lekcji 2001


Plan Automat 2001
Plan Automat 2001.

Program komputerowy Plan Automat 2001 służy do układania rozkładu lekcji w szkołach różnego typu, także tych o nieciągłym rozkładzie – np. pracujących w piątki, soboty i niedziele.

Oto jego krótka charakterystyka:

przyjmuje jako założenie informację o niedostępności wskazanych nauczycieli, oddziałów uczniowskich i sal lekcyjnych,

przyjmuje także informację o limicie okienek (wolnych godzin w dniu pracy) każdego z nauczycieli,

dzieli przedmioty na grupy, np. WF dziewcząt / WF chłopców,

łączy oddziały w zespoły, np. WF chłopców 1a+1b+1c...,

realizuje wpisy blokowe, np. Jęz. Polski, 1a, 2 godziny w jednym ciągu,

oferuje wiele narzędzi obsługujących planszę rozkładu lekcji, m. in. tryb pracy ręcznej, wsparty “inteligencją" komputera, automat realizujący wpisy w zadanym fragmencie planszy, dogrywkę, odpowiadającą na pytania “Co jeszcze pozostało do wpisania" i zaraz potem “Gdzie można to wpisać",

umożliwia automatyczne publikowanie planów w Internecie.

Praca nad rozkładem lekcji zazwyczaj przebiega w trzech etapach:

wpisywanie danych o szkole,

wypełnianie nieautomatyczne lub automatyczne arkusza planu lekcji,

wpisywanie brakujących wariantów za pomocą dogrywki,

końcowe poprawki (retusz) przed wydrukiem gotowego arkusza.

Pamiętajmy, że:

z programem powinna pracować ta osoba, która do tej pory zajmowała się układaniem planu lekcji, nie zaś szkolny informatyk. Program jest tak napisany, by jego obsługa nie wymagała wiedzy komputerowej, za to niezbędna jest dokładna znajomość realiów szkoły.


Zjazdy weekendowe
Plan tygodniowy a szkoły pracujące zjazdowo.

Coraz więcej placówek pracuje w rytmie zjazdów, np. w wybrane weekendy. Program jest w pełni przygotowany do planowania tego typu zajęć.

Placówki typu ogólnego pracują w powtarzalnym, tygodniowym rytmie (z ewentualnymi małymi zmianami w lekcjach realizowanych co dwa tygodnie). Zagadnienie planu w tych szkołach zamyka się w o obrębie jednego tygodnia. Niewielkie zmiany w rytmie dwutygodniowym śmiało można zrealizować w Retuszu, jakoś oznaczając lekcje realizowane w odstępie dwutygodniowym.

Szkoły organizujące zjazdy wygenerują plan obejmujący np. cały semestr (tzn. tabela Dni i godziny będzie bardzo długa). Jednak godziny należy wstawić tylko w tych dniach, w których będą odbywać się zjazdy. Dni puste – niezbędne programowi z powodów technicznych – znikną z wszelkich zestawień.

Dodatkowo takie rozległe plany mogą operować datami – nie tylko nazwami dni. Odpowiedniego ustalenia dokonujemy w tabeli Dni i godziny.


Zabezpieczenie przed kopiowaniem
Dyskietka - klucz.

Komercyjna wersja programu jest uzupełniona dyskietką kluczem. Podczas pracy komputer kilka razy poprosi o włożenie tej dyskietki do stacji dyskietek.

Jeśli dyskietka klucz nie zostanie rozpoznana jako oryginalna, program przestanie zapisywać dane na dysku. Dane nie zostaną w żaden sposób uszkodzone. Jeśli zaistnieje taka sytuacja, prosimy o natychmiastowy kontakt telefoniczny i odesłanie uszkodzonej dyskietki. Ustalimy przyczyny Państwa kłopotów i wyślemy nową dyskietkę - klucz.

Jeśli uszkodzenie dyskietki - klucza zostało spowodowane czynnikiem losowym (a nie np. świadomymi próbami ingerencji w system zabezpieczenia przed kopiowaniem), pokryjemy koszta wysyłki nowej dyskietki - klucza.

Program może zostać skopiowany na dowolne komputery, należące do Państwa placówki lub do osób zatrudnionych w Państwa placówce. Jednak każdy, kto chce pracować z programem, powinien mieć gdzieś w pobliżu dyskietkę klucz, gdyż komputer może niespodziewanie poprosić o jej okazanie.

Dyskietka klucz musi być starannie przechowywana. Nie wolno na niej niczego zapisywać - najlepiej niech zawsze będzie zabezpieczona przed zapisem.


Wymagania sprzętowe
Wymagania sprzętowe.

Plan Automat 2001 będzie pracował pod systemem operacyjnym Windows 95 lub nowszym. Nie będzie działał pod systemem Windows 3.1.

Sam program zajmuje ok. 1 MB przestrzeni dyskowej, produkowane przez niego pliki z danymi o Państwa szkole zajmują (zależnie od rozmiaru szkoły) ok. 100 KB pamięci.

Bardzo zalecane jest posiadanie kolorowego monitora. Dni, nauczycieli, oddziały i przedmioty można “barwić” na różne kolory, co znakomicie ułatwia wzrokową identyfikację na arkuszu planu.

Do drukowania tabel jest potrzebna jakakolwiek drukarka, zainstalowana w systemie Windows. Program obsługuje drukarki kolorowe.


Odczyt danych z Arkusza Organizacyjnego
Pozyskanie danych z Arkusza Organizacyjnego.

Jeśli posiadają Państwo program Projekt Automat 2001, wpisane tam dane można przenieść do planu lekcji. Z menu Pliki wybieramy pozycję Zainicjuj z Arkusza Organizacyjnego. Komputer poprosi o wskazanie pliku z danymi o arkuszu, po czym część danych umieści w tabelach planu lekcji.

Wypełnione automatycznie zostaną tabele Nauczyciele, Oddziały, Przedmioty, Program Nauczania i Przydział Czynności.

Do żadnej z tabel jednak nie uda nam się wejść, dopóki ręcznie nie wypełnimy tabeli Dni i Godziny. Tabela ta nie może być wypełniona automatycznie, gdyż Arkusz Organizacyjny nie operuje ani dniami, ani godzinami i brakuje tam odpowiednich informacji.

Uwaga:

Po odczycie danych z Arkusza należy ręcznie wypełnić tabelę Dni i Godziny oraz Sale. Pozostałe tabele należy uważnie przejrzeć.

Dane o szkole można przenosić automatycznie zarówno z Arkusza do Planu, jak i odwrotnie.


Szybkie kopiowanie danych
Kopiowanie danych.

Programy serii 2001 umożliwiają przenoszenie niektórych danych za pomocą tzw. schowka.  Dane do schowka wkładamy kombinacją klawiszy Ctrl + C, zaś wyjmujemy zeń klawiszami Ctrl + V. Prosimy szkolnego informatyka o wyjaśnienie Państwu zasad działania windowsowego schowka.

Obowiązują następujące ograniczenia:

- praktycznie wszelkie dane można włożyć do schowka (czyli zaznaczyć upatrzony fragment tabeli i nacisnąć klawisze Ctrl + C) i przenieść do innych aplikacji, np arkusza Microsoft Excel (czyli w innej aplikacji nacisnąć klawisze Ctrl + V).

- wyjmowanie danych ze schowka działa tylko w niektórych tabelach, nazwijmy je tabelami definiującymi (Dni, Nauczyciele, Oddziały, …)

Uwaga:

Łatwo jest przenieść np. nazwiska nauczycieli do tabeli Dni i Godziny. Ale czy ma to sens? Mechanizm kopiowania przyda się raczej przy przenoszeniu danych do innych programów (np. arkusza kalkulacyjnego lub bazy danych, niż do umieszczania ich w naszych aplikacjach.


Zapis i odczyt danych
Odczytywanie i zapisywanie danych na dysku.

Odczyt i zapis danych na dysku jest jedną z najważniejszych operacji. Komputer traci wprowadzone informacje, jeśli nie zapiszemy ich na dysku. Zanim zabiorą się Państwo do poważnej pracy, radzimy przeprowadzić próbę zapisu i odczytu danych, by mieć pewność, że wszystko działa prawidłowo.

Odczyt i zapis można realizować z menu głównego programu Plan Automat 2001. W opcji o nazwie Pliki znajdziemy operacje  Odczytaj wszystko oraz Zapisz wszystko i Zapisz pod nową nazwą. Operację Odczytaj wszystko możemy też uaktywnić kombinacją klawiszy Ctrl+O, zaś operację Zapisz wszystko kombinacją Ctrl+S.

Przy pierwszym zapisie lub przy zapisie za pomocą operacji Zapisz pod nową nazwą danym o szkole nadajemy nazwę. Nazwę tą można będzie w przyszłości zmienić, wybierając operację Zapisz pod nową nazwą.

Zapisywanie danych pod nową nazwą stwarza możliwość archiwizowania różnych etapów pracy nad rozkładem lekcji. Gdybyśmy co pewien czas nie zmieniali nazwy (nie wybierali operacji Zapisz pod nową nazwą), każdy zapis niszczyłby wcześniej zapisane dane (operacja Zapisz wszystko każdorazowo umieszcza dane w tym samym pliku). W przypadku jakiegoś błędu w sztuce układania planu lekcji nie moglibyśmy wrócić do wcześniejszych etapów pracy.


Drukowanie
Drukowanie.

Niemal wszystkie tabele mogą być wydrukowane. Program Plan Automat 2001 zakłada przy tym, że mają Państwo drukarkę prawidłowo podłączoną i zainstalowaną w systemie Windows.

Wydruk uruchamiamy klikając myszką w przycisk oznaczony wstęgą papieru komputerowego.

Duże tabele, które nie mieszczą się na jednej kartce papieru, zostaną podzielone na fragmenty. Po wydrukowaniu należy je skleić, uzyskując najpierw pionowe pasy, potem z gotowych pasów kompletny formularz.

Tabele przed wydrukiem można skalować (pomniejszać lub powiększać), co powinno wpłynąć na oszczędność papieru.

Ze względu na możliwość barwienia tabel szczególnie polecamy drukarki kolorowe. Opcja drukowania Koloruj czcionkę, nie tło służy do oszczędzania kolorowego atramentu.


Postać tabeli
Kolory, rozmiary, czcionki, sposób wyrównania tekstu w tabelach.

Większość tabel może mieć własny, indywidualnie dobrany wygląd. Niekiedy ma to istotne znaczenie, np. kolory kolumn z tabeli Dni i godziny (czyli kolory poszczególnych dni), służą do barwienia nagłówków w tabeli Plan. Poprawia to znacznie ocenę sytuacji na wielkim formularzu planu.

Wygląd całej tabeli zmieniamy klikając myszką w skrajne, lewe - górne pole marginesu tabeli.

Kolory poszczególnych wierszy lub kolumn tabel podstawowych zmienimy, klikając myszką w upatrzone miejsce palety barw. Jeśli w jakiejś tabeli nie widać palety barw, nie przewidziano tam dopasowywania kolorów.

Potem można będzie określić, czy oczka tabel formularzy mają barwić nauczyciele, oddziały, przedmioty czy sale.

Nie wszystkie tabele, a także nie wszystkie wiersze i kolumny mogą być indywidualizowane.


Plan lekcji w Internecie
Publikowanie tabel w Internecie.

Program posiada nieskomplikowany mechanizm generowania tabel w formacie plików html, możliwych do umieszczenia w Internecie. Dzięki temu można łatwo i elegancko udostępnić różne dane na stronach WWW Państwa szkoły.

Niniejsza procedura nie ma zbyt wielkich możliwości, ale za to jest łatwa w użyciu. Bardziej zaawansowani użytkownicy mogą dodatkowo opracować uzyskany tutaj plik, dobierając liczne szczegóły wyglądu tabel, przedstawianych w Internecie.

W polu Tytuł wpisujemy nazwę strony, ot choćby “Plan Lekcji SP nr 100”. Nazwa ta będzie wyświetlana w pasku tytułowym przeglądarki internetowej.

W polu Napis przed tabelą wprowadzamy dowolny komentarz, ot choćby słowa “Oto nasz plan lekcji”. Dzielenie linii realizujemy nie klawiszem Enter, (który nie jest respektowany przez przeglądarki) a wstawiając w tekst frazę <p> - koniec akapitu, lub <br> - koniec akapitu i dodatkowo linia odstępu.

Kolor strony i Czcionka strony – wiadomo. Nie używajmy zbyt egzotycznych czcionek – nie zostaną wyświetlone na komputerze, na którym ich nie zainstalowano.

Użycie oryginalnych kolorów tabeli spowoduje, że tabela w Internecie będzie pokolorowana tak, jak na ekranie. Pamiętajmy, że kolory ekranowe niemal wszystkich tabel można konfigurować (np. kolorować plan lekcji kolorami oddziałów, nauczycieli, sal, itp.).

Kolor oczek i Kolor nagłówków – ustalenie własnego schematu kolorów.

Czcionka oczek i Czcionka nagłówków – wiadomo. Obowiązuje uwaga jak przy Czcionce strony – nie należy używać egzotycznego liternictwa.

Szerokość nagłówka i Szerokość oczka – parametry geometryczne tabeli, podawane w pikselach. Wysokość oczek nie jest określana –określi ją sama porcja tekstu w oczkach. Przed wykreowaniem tabeli należy w programie określić (o ile jest to możliwe), jaka informacja ma być wyświetlana w każdym oczku – np. czy w planie lekcji pokazywać przedmiot, czy nauczyciela, czy może jeszcze salę.

Światło między oczkami reguluje odstęp między komórkami tabeli, zadawany w pikselach. W odstępach tych będzie widoczne tło strony.

Dodaj obwódki wokół komórek –czy oczka tabeli otoczyć linią?

Tabelę w wersji internetowej kreujemy przyciskiem Utwórz plik html. Po ustaleniu nazwy pliku we wskazanym miejscu na dysku pojawi się plik nazwa.html.

Uwaga:

Nazwy plików powinny być pisane małymi literami, bez znaków polskich i odstępów, np. plan.html, rozklad.html, ...

Po utworzeniu pliku internetowego należy obejrzeć go w swojej przeglądarce i ewentualnie skorygować wygląd tabeli, ponownie wykonując opisane tutaj czynności.

Gdy tabela jest wystarczająco ładna, wysyłamy ją na swój serwer i na stronie głównej dodajemy tzw. link do nowego pliku.


Wpisywanie danych
Wpisywanie danych o szkole.

Zanim rozpoczniemy układanie planu zajęć, musimy wpisać do komputera wiele różnych danych, ujętych w oddzielne formularze. Jest to pierwszy etap pracy nad rozkładem lekcji:

Dni pracy szkoły oraz momenty rozpoczynania lekcji w każdym dniu,

Spis nauczycieli,

Spis oddziałów uczniowskich,

Spis przedmiotów nauczanych w placówce oraz dzielenie ich na grupy, np. Język angielski z Językiem rosyjskim albo WF chłopców z WF dziewcząt,

Spis sal lekcyjnych,

Wymiary godzin każdego przedmiotu w każdym oddziale (program nauczania),

Wymiary bloków lekcyjnych, koniecznych do rozłożenia w arkuszu planu,

Nazwiska nauczycieli, uczących przedmiotu w konkretnym oddziale (przydział czynności),

Skład zespołów uczniowskich (np. WF, 1a + 1b + 1c),

Ponadto możemy określić następujące szczegóły, wpływające na jakość ostatecznego rezultatu:

Kiedy oddziały, nauczyciele lub sale są niedostępne do wpisów w formularz planu zajęć,

Do kogo należy sala lekcyjna (np. Sala Gimnastyczna do przedmiotu WF, zaś sala nr 7 do nauczyciela Kowalskiego),

Ile okienek (przerw w pracy) może mieć każdy nauczyciel.

Pamiętajmy, że:

Wprowadzane dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, w przeciwnym wypadku możemy je utracić, np. w wyniku wyłączenia prądu. Do zapisu służy kombinacja klawiszy Ctrl+S.

Po wpisaniu danych, a przed rozpoczęciem układania planu lekcji, należy wykonać Kontrolę poprawności danych.


Dni i godziny
Czas pracy szkoły.

Tabela ta definiuje liczbę dni roboczych i ich nazwy oraz liczbę lekcji w każdym dniu i momenty ich rozpoczynania.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wykreowanie odpowiedniej liczby dni (czyli kolumn tabeli). Służą do tego przyciski dla myszki, oznaczone dużym plusem (dodaj dzień) i dużym minusem (skasuj dzień). Placówki z tygodniowym planem lekcji (czyli m.in. wszystkie szkoły typu ogólnego) poprzestaną na 5 dniach (czasem 6 – z sobotą).

Szkoły pracujące w systemie okresowych zjazdów wolą operować planem obejmującym np. wszystkie piątki, soboty i niedziele w dłuższym okresie – np. semestrze. Szkoły takie wygenerują dni na całe półrocze i zaznaczą opcję Pokazuj daty.

Gdy liczba dni - kolumn odpowiada już naszym potrzebom, w każdym dniu (dla szkoły z tygodniowym rozkładem) lub w wybranych dniach (dla szkoły typu “zjazdowego”) należy przygotować miejsce na odpowiednią liczbę godzin - lekcji (ale prosimy przeczytać następne uwagi). Służą do tego przyciski dla myszki, oznaczone małym plusem (dodaj lekcję) i małym minusem (skasuj lekcję) lub klawisze ‘+’ i ‘-‘. Przycisk z małym plusem można też nacisnąć, gdy fragment tabeli jest zaznaczony.

Gdy liczba lekcji - wierszy odpowiada naszym potrzebom, wpisujemy nazwy poszczególnych momentów rozpoczynania lekcji. Ponieważ są to godziny, zalecamy format np. 8.00, 11.25.

Przycisk dla myszki, oznaczony zawiniętą strzałką, służy do kopiowania całego zestawu godzin. Jeśli Państwa placówka w każdym dniu ma identyczny lub zbliżony zestaw momentów rozpoczynania lekcji (czyli dzwonków na lekcje), naciśnięcie myszką zawiniętej strzałki spowoduje, że godziny w dniu bieżącym (w dniu, w którym akurat stoi kursor) będą identyczne, jak w dniu poprzednim. W związku z tym zalecamy rozpocząć pracę od zdefiniowania momentów rozpoczynania lekcji w poniedziałek, a potem przekopiowanie tych momentów do dni następnych.

Różnym dniom (czyli różnym kolumnom) przypiszmy oddzielne kolory, co w przyszłości zróżnicuje je na arkuszu planu. Kolor poszczególnych fragmentów tabeli można zmienić, klikając myszką w odpowiednie pole tabeli kolorów.

Szkoły pracujące w systemie okresowych zjazdów – np. wieczorowe placówki dla pracujących – zaznaczają opcję Pokazuj datę w planach. Wtedy obok nazwy dni (Poniedziałek, Wtorek, ...) pokażą się daty kalendarzowe zjazdu. Ponieważ program zawsze rozpoczyna planowanie od poniedziałku (nawet jeśli szkoła nie pracuje w poniedziałek), wskazana tutaj data powinna być datą poniedziałkową. Jeśli tego nie dopilnujemy, program sam zadba o zgodność dat i nazw dni.

Przypomnijmy tutaj, że choć musimy wygenerować dni w sposób ciągły (poniedziałek, wtorek, środa i tak dalej choćby przez 300 dni), to w planowaniu nie będą widoczne dni bez godzin lekcyjnych. Plan szkoły zjazdowej będzie zawierał tylko dni odbywania zjazdów, np. piątki i soboty.

Pamiętajmy, że:

Inaczej wypełniamy tą tabelę dla szkoły typu ogólnego i dla szkoły pracującej w systemie okresowych zjazdów.

Komputer nie kontroluje wprowadzanych tekstów - momentów rozpoczynania lekcji. Dbajmy sami, by np. godzina 8.00 miała odpowiednie brzmienie.

Jeśli rozkład godzin jest jednakowy w kilku dniach, warto wypełnić kolumnę jednego dnia i w następnych kolumnach posłużyć się przyciskiem z zawiniętą strzałką

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza, kolory i krój czcionki można zmieniać, klikając myszką w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.

Uwaga do planów większych, niż jednotygodniowe:

Planem większym niż jednotygodniowy posługują się placówki, pracujące metodą zjazdów (np. w weekendy). Placówki takie w swoich planach posługują się datami zjazdów. Program umożliwia budowanie rozkładów na więcej niż 1 tydzień (do 300 dni), ale program Księga Zastępstw Automat 2001 do realizacji zastępstw odczyta tylko pierwszy tydzień.


Nauczyciele
Nauczyciele.

Tabela ta definiuje liczbę nauczycieli, ich nazwiska i imiona, limit okienek każdego z nich i momenty niedostępności.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wykreowanie odpowiedniej liczby nauczycieli (czyli wierszy tabeli). Służą do tego przyciski oznaczone dużym plusem (dodaj nauczyciela) i dużym minusem (skasuj).

Gdy liczba nauczycieli - wierszy odpowiada już naszym potrzebom, w pierwszej kolumnie należy wpisać nazwisko każdego nauczyciela, w drugiej jego imię. Liczba znaków w obu kolumnach jest ograniczona do 20.

W trzeciej kolumnie, w  wierszach odpowiadających poszczególnym nauczycielom, wpisujemy limity okienek. Dokonać tego można myszą, używając jej lewego klawisza (zwiększ limit okienek) lub prawego (zmniejsz limit okienek) albo klawiszy ‘+’ i ‘-‘. Można też wykorzystać normalne klawisze edycyjne i liczbę okienek wpisać z klawiatury. Obok wprowadzonej liczby w nawiasach pojawia się liczba okienek już istniejących.

Czwarta kolumna zawiera wejścia do formularza niedostępności każdego nauczyciela. W pole tej kolumny należy kliknąć myszką lub nacisnąć tam dowolny klawisz. Gdy w wierszu tym widzimy napis “Ograniczona”, znaczy to, że nauczyciel ma przynajmniej jedno ograniczenie swej dyspozycyjności.

Różnym nauczycielom (czyli różnym wierszom) przypiszmy oddzielne kolory, co w przyszłości zróżnicuje ich na arkuszu planu. Kolor poszczególnych fragmentów tabeli można zmienić, klikając myszką w paletę barw.

Pamiętajmy, że:

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza, krój czcionki i kolory można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Oddziały uczniowskie
Oddziały uczniowskie.

Tabela ta definiuje liczbę oddziałów, ich nazwy i momenty niedostępności.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wykreowanie odpowiedniej liczby oddziałów (czyli wierszy tabeli).  Służą do tego przyciski oznaczone dużym plusem (dodaj oddział) i dużym minusem (skasuj).

Gdy liczba oddziałów - wierszy odpowiada już naszym potrzebom, w pierwszej kolumnie należy wpisać nazwę każdego oddziału. Zalecamy stosowanie nazewnictwa w rodzaju 1a, 5b, 7c,. nie zaś Ia, Vb, VIIc, gdyż w dalszej części programu napotkają Państwo wybór oddziału przez pierwszą literę jego nazwy. Cyfry arabskie lepiej różnicują nazwy niż cyfry rzymskie (np. klasa 5b i 7c, zapisane po rzymsku, mają takie same pierwsze litery). Liczba znaków nazwy oddziału jest ograniczona do 20.

Druga kolumna zawiera wejścia do formularza niedostępności każdego oddziału. W pole tej kolumny należy kliknąć myszką lub nacisnąć tam dowolny klawisz. Gdy w kolumnie tej widzimy napis “Ograniczona”, znaczy to, że oddział ma przynajmniej jedno ograniczenie. Ograniczenia takie możemy wykorzystywać przy planowaniu praktyk lub zmianowości.

Różnym oddziałom (czyli różnym wierszom) przypiszmy oddzielne kolory, co w przyszłości zróżnicuje je na arkuszu planu. Kolor poszczególnych fragmentów tabeli można zmienić, klikając myszką w paletę barw.

Pamiętajmy, że:

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza, krój czcionki i kolory można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Przedmioty
Przedmioty.

Tabela definiująca liczbę przedmiotów, ich brzmienia, dzielenia na grupy i zespoły uczniowskie.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wykreowanie odpowiedniej liczby przedmiotów (czyli wierszy tabeli). Służą do tego przyciski oznaczone dużym plusem (dodaj przedmiot) i dużym minusem (skasuj).

Gdy liczba przedmiotów - wierszy odpowiada już naszym potrzebom, w pierwszej kolumnie należy wpisać nazwę każdego przedmiotu. Komputer nie sprawdza brzmienia nazw przedmiotów. Liczba znaków nazwy przedmiotu jest ograniczona do 20.

W drugiej kolumnie, w wierszach odpowiadających poszczególnym przedmiotom, wpisujemy ewentualne “przedmioty stowarzyszone" - np. WF Chłopców i WF Dziewcząt. Wiersz ten wypełniajmy dopiero wtedy, gdy do końca wypełniono pierwszy wiersz nazw. Po przedmiot dzielony sięgamy przez naciśnięcie pierwszej litery jego nazwy. Przedmioty dzielone będzie można wpisywać w to samo oczko planu. W trakcie układania planu można zmieniać wiązania przedmiotów dzielonych.

W trzeciej kolumnie budujemy system wieloklasowych zespołów uczniowskich. Istnienie zespołu, np. złożonego z klas 1a + 1b + 1c na przedmiocie Język Angielski będzie oznaczało, że wpis dokonany w którymś z tych oddziałów zostanie automatycznie uzupełniony wpisami u pozostałych członków zespołu.

Różnym przedmiotom (czyli różnym wierszom) przypiszmy oddzielne kolory, co w przyszłości zróżnicuje je na arkuszu planu. Kolor poszczególnych fragmentów tabeli można zmienić, klikając myszką w paletę barw.

Pamiętajmy, że:

Przedmioty takie jak WF Dziewcząt i WF Chłopców to zupełnie różne przedmioty. Trzeba wpisać je oddzielnie i połączyć ze sobą w drugiej kolumnie tabeli. Zastąpienie ich jednym przedmiotem WF nie umożliwi podziału na grupy, przypisania grupom różnych nauczycieli czy terminów.

System dzielenia przedmiotów będzie można zmieniać: np. po wpisaniu dzielonych WF dziewcząt i WF chłopców można zacząć dzielić WF chłopców z Jęz. angielskim (o ile to uzasadnione). Zmiany w systemie dzieleń nie naruszają już zrealizowanego planu.

Zespoły powinny być zbudowane w dalszej części wpisywania danych, gdy będzie znany już Program Nauczania i Przydział Czynności.

Podczas układania planu lekcji system zespołów nie powinien już być przebudowywany. Zespoły konstruujemy raz a dobrze!

Komputer nie kontroluje wprowadzanych nazw przedmiotów.

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza, krój czcionki i kolory można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


zespoły
Wieloklasowe zespoły uczniowskie.

Tabela definiuje wieloklasowe zespoły uczniowskie, np. WF Chłopców 1a+1b+1c. Wpis dokonany u jednego z członków takiego zespołu zostanie automatycznie uzupełniony o wpisy u pozostałych oddziałów.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Po wybraniu przedmiotu dobieramy skład poszczególnych zespołów, oznaczonych napisami Grupa 1, Grupa 2, ...

Potrzebne oddziały wyszukujemy przez naciśnięcie pierwszej litery ich nazwy. Pojawia się wówczas lista wszystkich oddziałów, rozpoczynających się na tą literę. Z listy tej wybieramy oddział właściwy.

Po zakończeniu dobierania zespołów, w trzeciej kolumnie tabeli Przedmioty, zostanie wyświetlona liczba zbudowanych zespołów.

Pamiętajmy, że:

Wszyscy członkowie projektowanego zespołu powinni mieć ten sam wymiar przedmiotu. Nie uda się połączyć klas 1a i 1b na przedmiocie WF Chłopców, gdy w Programie nauczania klasy te mają różny wymiar WF Chłopców. Jeśli mimo wszystko zależy nam na takiej operacji, nadwyżka godzin w jednym z łączonych oddziałów powinna być umieszczona w innym, nieco fikcyjnym przedmiocie, np. WF Chłopców Dod (dodatkowy).

Podobnie nie powinno się łączyć oddziałów, w których uczą różni nauczyciele. Wpisy takie należy zrealizować jako niezależne, oddzielne przedmioty umieszczone na tej samej godzinie.

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Sale
Izby lekcyjne.

Tabela ta definiuje liczbę sal, ich nazwy, przynależność i momenty niedostępności.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wykreowanie odpowiedniej liczby sal (czyli wierszy tabeli).  Służą do tego przyciski oznaczone dużym plusem (dodaj salę) i dużym minusem (skasuj).

Gdy liczba sal - wierszy odpowiada już naszym potrzebom, w pierwszej kolumnie należy wpisać nazwę każdej sali.

Druga, trzecia i czwarta kolumna służą do określenia, do kogo należy sala. Gdy plan będziemy układać nieautomatycznie, kolumn tych wypełniać nie trzeba. Sala może należeć do przedmiotu, oddziału lub nauczyciela. Gdy chcemy salę przypisać do nauczyciela, naciskamy klawisz N, gdy do oddziału - klawisz O i klawisz P, gdy sala ma należeć do przedmiotu. Po naciśnięciu któregoś z tych klawiszy na ekranie ukaże się lista nauczycieli, oddziałów lub sal. Z listy tej wybierzemy konkretnego nauczyciela, oddział lub przedmiot.

W Przydziale Czynności możemy alternatywnie określić, w której sali ma być realizowany dany przedmiot.

Piąta kolumna zawiera wejścia do formularza niedostępności każdej sali. W pole tej kolumny należy kliknąć myszką lub nacisnąć tam dowolny klawisz. Gdy w kolumnie tej widzimy napis “Ograniczona”, znaczy to, że sala ma przynajmniej jedno ograniczenie. Ograniczenia takie możemy wykorzystywać przy planowaniu zmianowości lub dzieleniu zasobów placówki między różne szkoły.

Różnym salom (czyli różnym wierszom) przypiszmy oddzielne kolory, co w przyszłości zróżnicuje je na arkuszu planu. Kolor poszczególnych fragmentów tabeli można zmienić, klikając myszką w nagłówki wybranych wierszy.

Pamiętajmy, że:

System przynależności sal (kolumny 2 - 4) nie musi być wypełniany, gdy plan będzie układany nieautomatycznie.

Mimo, że każda sala może mieć trzy przynależności (bo są trzy kolumny w tabeli), starajmy się stosować zasadę wyraźnej, pojedynczej przynależności, np. tylko do przedmiotów. Grozi nam bowiem, że np. przedmiot WF ma się odbywać w Sali Gimnastycznej, ale oddział 1a ma mieć lekcje w sali nr 1. Gdzie oddział 1a ma mieć przedmiot WF?

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza, krój czcionki i kolory można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Program nauczania
Program nauczania.

Tabela definiuje wymiary poszczególnych przedmiotów w poszczególnych oddziałach. W tym momencie zarówno przedmioty, jak i oddziały muszą być już zdefiniowane.

Oto zalecana kolejność wypełniania tej tabeli:

Wypełnienie kolumny pierwszego oddziału (można zacząć od dowolnego oddziału, ale zaraz omówimy operację powielania danych, która przyspiesza wypełnianie tabeli). Do wypełniania używamy klawiszy - cyfr, klawiszy myszki (lewy klawisz myszki  zwiększa wymiar przedmiotu, prawy go zmniejsza) lub klawiszy ‘+’ i ‘-‘.

Jeśli wymiar godzin w którejś kolumnie ma być taki sam (lub zbliżony), jak w poprzedniej, stojąc kursorem w pustej kolumnie należy kliknąć myszką przycisk z zawiniętą strzałką. Operacja ta spowoduje przeniesienie zawartości kolumny poprzedniej do kolumny bieżącej. Mówiąc inaczej, oddział bieżący będzie miał taki sam program nauczania, jak oddział poprzedni. Po takim zainicjowaniu można oczywiście wprowadzać dowolne korekty, indywidualizując program nauczania oddziału. Operowanie kopiowaniem kolumn znacznie przyspiesza wypełnianie tej monotonnej tabeli.

Kolory nagłówków tabeli są czerpane z tabel Przedmioty i Oddziały.

Pamiętajmy, że:

Jeśli w oddziale nie przewidujemy jakiegoś przedmiotu, pozostawiamy puste oczko w tej tabeli lub prawym klawiszem myszki albo klawiszem ‘-‘ sprowadźmy jego wartość do zera.

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza i krój czcionki można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Sposób realizacji
Sposób realizacji.

Tabela definiuje wymiar ewentualnych bloków przedmiotów w poszczególnych oddziałach. Jeśli tylko w tabeli Program nauczania wpisaliśmy więcej godzin niż dwie, tutaj możemy zlecić realizację przedmiotu w kilkugodzinnym, nieprzerwanym ciągu (bloku). W tym momencie musi być wypełniona tabela Program nauczania.

Oto zalecana kolejność czynności przy wypełnianiu tej tabeli:

Wypełnienie kolumny pierwszego oddziału. Do wypełniania używamy klawiszy myszki (lewy klawisz zwiększa blok, prawy go zmniejsza). W jedno oczko tabeli można wpisać co najwyżej 6 cyfr (6 bloków).

Jeśli wymiar bloków w którejś kolumnie ma być taki sam (lub zbliżony), jak w poprzedniej, stojąc kursorem w pustej kolumnie należy kliknąć myszką przycisk z zawiniętą strzałką. Operacja ta spowoduje przeniesienie zawartości kolumny poprzedniej do kolumny bieżącej. Po takim zainicjowaniu można wprowadzać dowolne korekty, indywidualizując system bloków.

Operowanie kopiowaniem kolumn znacznie przyspiesza wypełnianie tej tabeli.

Kolory nagłówków tabeli są czerpane z tabel Przedmioty i Oddziały.

Pamiętajmy, że:

Wpis pojedynczy (czyli blok jednogodzinny ...) nie musi być uwidaczniany w systemie bloków. Dlatego w tabeli tej nie ma jedynek.

Jeśli zawartość odpowiedniego oczka w tabeli Program nauczania jest mniejsza od 2, analogiczne pole w tej tabeli jest niedostępne - nie ma z czego utworzyć bloku.

Oczko jest niedostępne też wtedy, gdy ułożono plan na tyle, że pozostały mniej niż dwa wpisy.

Po zrealizowaniu bloku jego wymiar zeruje się - znika wpis dokonany w tej tabeli. Niestety, blok pozostaje wyzerowany też wtedy, gdy wpis do formularza planu został anulowany.

Jeśli w oddziale nie przewidujemy ciągu przedmiotowego, pozostawmy puste oczko w tej tabeli.

Tabeli tej nie musimy wypełniać, o ile plan będzie tworzony nieautomatycznie.

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza i krój czcionki można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Przydział czynności
Przydział czynności.

Tabela określająca, kto uczy przedmiotu w poszczególnych oddziałach. W tym momencie muszą już być zdefiniowane wszystkie, pozostałe tabele. Tabelę tą wypełniamy oczko po oczku, naciskając pierwsze litery z nazwisk upatrzonych nauczycieli. Po wciśnięciu takiej litery pojawia się lista nauczycieli, z której wybieramy właściwego. Operację wpisywania nazwisk możemy przyspieszyć, używając przycisku z zawiniętą strzałką (powtórz wpis nauczyciela), prawego klawisza myszki lub klawisza ‘+’. Klawisz informacyjny, oznaczony grubą literą “i” przedstawia informację o liczbie już dokonanych przypisów.

W tabeli tej możemy od razu określić, w której sali ma być realizowany wpis. Określenie to ma wyższy priorytet, niż określenie przynależności sali w tabeli Sale. Zaznaczenie opcji Wpisuj sugerowane sale spowoduje, że zamiast lista nauczycieli, będzie pojawiała się lista sal.

Kolory nagłówków tabeli są czerpane z tabel Przedmioty i Oddziały.

Pamiętajmy, że:

Jeśli w oddziale nie ma jakiegoś przedmiotu (czyli w tabeli Program nauczania nie wpisano wymiaru przedmiotu), oczko w tej tabeli jest niedostępne do edycji.

Tabela ta musi być wypełniona całkowicie.

Jeśli zależy nam na wyczyszczeniu oczka, należy wyzerować odpowiednie oczko w tabeli Program nauczania. Wtedy w niniejszej tabeli nie będzie wymagane nazwisko nauczyciela.

Zmiany w Przydziale czynności mogą być skomplikowaną operacją, gdy plan lekcji jest choćby częściowo ułożony (wpisywany nauczyciel może akurat być niedostępny, zwalniany może przekroczyć limit okienek, ...). Zmiany takie niekiedy nie mogą zostać zrobione automatycznie a przy tym zadowalająco. Komputer może domagać się przebudowy już ułożonego planu lekcji. Dlatego starajmy się wypełnić tą tabelę raz a dobrze.

Błędem uniemożliwiającym przejście do formularza planu jest jedynie niekompletność Przydziału czynności. Pozostawienie jednak ewentualnych innych błędów, np. nieprawidłowych dedykacji sal czy niesymetrii między poszczególnymi oddziałami wieoklasowego zespołu jest bardzo złą i niebezpieczną praktyką.

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.

Rozmiary formularza i krój czcionki można zmieniać, klikając w lewy górny róg tabeli.

Wprowadzone dane należy co pewien czas zapisywać na dysku, naciskając kombinację klawiszy Ctrl+S.


Lista wyboru
Lista wyboru.

Okienko listy wyboru pojawia się w przydziale czynności, gdy musimy wybrać nazwisko potrzebnego nauczyciela, przy określaniu, do kogo należy sala oraz w definiowaniu zespołów, gdy potrzebny jest jakiś konkretny oddział.

U góry listy wyboru widzimy liczbę elementów, spośród których mamy dokonać wyboru oraz aktualny filtr, nałożony na elementy listy.

Lista wyboru może być zawężana przez naciskanie klawiszy liter i cyfr. Nakładany w ten sposób filtr może być także usunięty w całości klawiszem Del lub w swojej ostatniej literze klawiszem BackSpace.

Pamiętajmy, że:

Lista wyboru bywa pusta, gdy nałożono na nią filtr. Filtr usuwamy klawiszem kasowania Del.


Kontrola poprawności danych
Kontrola poprawności danych.

Dane o Państwa placówce, ujęte w tabele, są ze sobą powiązane na różne sposoby. Gdy zakończymy wpisywanie danych, przed przejściem do układania planu lekcji, należy skontrolować system danych. Kontrolę danych zalecamy przeprowadzać co pewien czas, szczególnie po jakichś głębszych zmianach w opisie szkoły.

Tylko pozytywny wynik kontroli poprawności danych gwarantuje poprawną pracę algorytmów układających rozkład lekcji.

Kontrolę poprawności danych przeprowadzamy albo z menu głównego programu, z pozycji Dane, albo naciskając kombinację klawiszy Ctrl+K.

Zależnie od rozmiaru szkoły i szybkości komputera, kontrola może trwać od ułamka sekundy do kilku minut. Jeśli kontrola przebiegła pomyślnie, wszystkie komunikaty w okienku kontroli mają kolor niebieski. Jeśli wykryto jakiś defekt, odpowiedni komunikat ma kolor czerwony. O ile to możliwe, obok takiego komunikatu wyszczególniono źródło defektu.

Oto lista defektów:

Nie zdefiniowano żadnej godziny lekcyjnej.

Nie zdefiniowano żadnego nauczyciela.

Nie zdefiniowano żadnego oddziału.

Nie zdefiniowano żadnego przedmiotu.

Nie zdefiniowano żadnej sali lekcyjnej.

Niewypełniony program nauczania.

Niewypełnione oczko przydziału czynności.

Oddział, przedmiot i nauczyciel wymagają różnych sal.

Niezgodność wymiaru przedmiotu w kilkuoddziałowym zespole.

Niezgodność wymiaru bloków w kilkuoddziałowym zespole.

Różni nauczyciele w zespole.

Niewłaściwie zliczone okienka nauczycieli.

Niepoprawna suma godzin nauczyciela.

Niepoprawna suma godzin oddziału.

Niepoprawna suma godzin przedmiotu w oddziale.

Niepoprawne znaczniki <Oddział Ma Przedmiot W Dniu>.

Niepoprawna wartość <Ile Wpisów W Dniu Oddziału>.

Niepoprawna wartość <Ile Wpisów W Dniu Nauczyciela>.

Kłopot z rozłożeniem przedmiotu w tygodniu nauki.

Zbyt duży blok lekcyjny.

Pogwałcony zakaz wpisu.

Sala wpisana niewłaściwie.

Komputer od razu po zauważeniu defektu stara się go naprawić. Jeśli więc były jakieś defekty, chcąc zorientować się w skuteczności tych napraw, procedurę kontroli poprawności należy uruchomić ponownie.


Nie zdefiniowano żadnej godziny lekcyjnej
Nie zdefiniowano żadnej godziny lekcyjnej.

Tabela Dni i godziny nie została wypełniona.


Nie zdefiniowano żadnego nauczyciela
Nie zdefiniowano żadnego nauczyciela.

Tabela Nauczyciele nie została wypełniona.


Nie zdefiniowano żadnego oddziału
Nie zdefiniowano żadnego oddziału.

Tabela Oddziały nie została wypełniona.


Nie zdefiniowano żadnego przedmiotu
Nie zdefiniowano żadnego przedmiotu.

Tabela Przedmioty nie została wypełniona.


Nie zdefiniowano żadnej sali lekcyjnej
Nie zdefiniowano żadnej sali lekcyjnej.

Tabela Sale nie została wypełniona.


Niewypełniony program nauczania
Niewypełniony program nauczania.

Tabela Program Nauczania nie została wypełniona (nie zawiera żadnego wpisu).


Niewypełnione oczko przydziału czynności
Niewypełnione oczko przydziału czynności.

Tabela Przydział Czynności zawiera oczko bez nazwiska nauczyciela.


Oddział, przedmiot i nauczyciel wymagają różnych sal
Oddział, przedmiot i nauczyciel wymagają różnych sal.

Tabela Izby lekcyjne w kolumnach “Należy do” zawiera sprzeczne informacje o przynależności sal.

Oto przykład takiej sprzeczności: w klasie 1a uczy nauczyciel Kowalski. Klasie 1a przypisano salę nr 1 (tzn. sala nr 1 należy do oddziału 1a), ale nauczycielowi Kowalskiemu przypisano salę nr 2. Gdzie ma się odbyć lekcja w klasie 1a z nauczycielem Kowalskim?

Tabeli Izby lekcyjne w części “do kogo należy sala” (czyli w kolumnach 2 - 4) można nie wypełniać, o ile będziemy układać plan w trybie nieautomatycznym. Komputer każdorazowo pokaże listę dostępnych sal, pozostawiając ich merytoryczny dobór Państwu.

Defekt niniejszy musi być skorygowany, gdyż uniemożliwia dobór sali, satysfakcjonującej wszystkich uczestników wpisu w arkusz planu (czyli oddział, nauczyciela i przedmiot). Najlepiej jest oszczędnie wpisywać informację o przynależności sal, często i sukcesywnie ją modyfikując. Niech jedna sala należy albo do jednego nauczyciela, albo do jednego oddziału, albo do jednego przedmiotu.

Po wykonaniu odpowiednich wpisów salę można przypisać komuś innemu (lub czemuś innemu). Taka zmiana przypisania nie naruszy dotychczas ułożonego planu lekcji.


Niezgodność wymiaru przedmiotu w kilkuoddziałowym zespole
Niezgodność wymiaru przedmiotu w kilkuoddziałowym zespole.

W tabeli Przedmioty zdefiniowano zespół na jakimś przedmiocie. Poszczególne oddziały, wchodzące w skład tego zespołu, mają różne wymiary godzin przedmiotu w tabeli Program Nauczania.

Powyższy błąd należy skorygować w tabeli Przedmioty i dalej Zespoły albo w tabeli Program Nauczania.


Niezgodność wymiaru bloków w kilkuoddziałowym zespole
Niezgodność wymiarów bloków lekcyjnych w kilkuoddziałowym zespole.

W tabeli Przedmioty zdefiniowano zespół na jakimś przedmiocie. Poszczególne oddziały, wchodzące w skład tego zespołu, mają różne sposoby realizacji przedmiotu w tabeli Sposób realizacji.

Powyższy błąd należy skorygować w tabeli Przedmioty i dalej Zespoły albo w tabeli Sposób realizacji.


Różni nauczyciele w zespole
Różni nauczyciele w zespole.

W tabeli Przedmioty zdefiniowano zespół na jakimś przedmiocie. Poszczególne oddziały, wchodzące w skład tego zespołu, mają różnych nauczycieli, przypisanych w tabeli Przydział Czynności.

Powyższy błąd należy skorygować w tabeli Przedmioty i dalej Zespoły albo w tabeli Przydział Czynności.


Niewłaściwie zliczone okienka nauczycieli
Niewłaściwie zliczone okienka nauczycieli.

W tabeli Nauczyciele określono maksymalny limit okienek (przerw w pracy) każdego z nauczycieli. Z niewiadomego powodu limit ten został przekroczony. Kontrola defektów naprawia ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawna suma godzin nauczyciela
Niepoprawna suma godzin nauczyciela.

Komputer źle zliczył już zrealizowane godziny nauczyciela. Kontrola defektów naprawia ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawna suma godzin oddziału
Niepoprawna suma godzin oddziału.

Komputer źle zliczył już zrealizowane godziny oddziału. Kontrola defektów naprawia ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawna suma godzin przedmiotu w oddziale
Niepoprawna suma godzin przedmiotu w oddziale.

Komputer źle zliczył już zrealizowane godziny oddziału z konkretnego przedmiotu. Kontrola defektów naprawia ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawne znaczniki <Oddział Ma Przedmiot W Dniu>
Niepoprawne znaczniki <Oddział Ma Przedmiot W Dniu>.

Komputer źle zliczył przedmioty zrealizowane w jednym dniu. Ma to wpływ na doskonałość planu lekcji (nie za dużo matematyki w jednym dniu ...). Kontrola defektów naprawia ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawne znaczniki <Ile Wpisów W Dniu Oddziału>
Niepoprawna wartość <Ile Wpisów W Dniu Oddziału>.

Komputer źle zliczył dzienne obciążenie jednego z oddziałów. Kontrola defektów naprawia ten najprawdopodobniej niezawiniony przez Państwo błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Niepoprawne znaczniki <Ile Wpisów W Dniu Nauczyciela>
Niepoprawna wartość <Ile Wpisów W Dniu Nauczyciela>.

Komputer źle zliczył dzienne obciążenie jednego z nauczycieli. Kontrola defektów naprawia ten najprawdopodobniej niezawiniony przez Państwo błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Kłopot z rozłożeniem przedmiotu w tygodniu nauki
Kłopot z rozłożeniem przedmiotu w tygodniu nauki.

Komputer stara się realizować przedmiot w taki sposób, by w jednym dniu znalazł się tylko jeden wpis przedmiotu. Wpis ten może być kilkugodzinnym blokiem. Przedmioty o dużym wymiarze tygodniowym powinny mieć określony odpowiednio duży blok.

Oto przykład: klasa 1a ma mieć 8 godzin matematyki, ale szkoła pracuje tylko przez 5 dni. Jeśli nie określono żadnego bloku, nie starczy dni, by zrealizować 8 godzin matematyki w 5 dniach. Należy zdefiniować jeden lub dwa odpowiednio duże bloki lekcyjne z matematyki w klasie 1a.

Jest to błąd niekrytyczny, sygnalizujący nadchodzące kłopoty z rozłożeniem przedmiotu w tygodniu nauki. By go naprawić, należy zwiększyć blok lekcyjny. Niekiedy, w początkowym okresie układania planu (gdy jest jeszcze dużo godzin do wpisania) błędu tego nie da się naprawić, gdyż program umożliwia jednorazowe zdefiniowanie tylko dwóch bloków lekcyjnych. Dopiero po zrealizowaniu tych bloków można zdefiniować następne. Tak jest np. z nauczaniem początkowym, które praktycznie w całości odbywa się blokami.

Omówione tu zagadnienie nie ma zastosowania w placówkach pracujących metodą okresowych zjazdów.


Zbyt duży blok lekcyjny
Zbyt duży blok lekcyjny.

Blok lekcyjny jest zbyt duży, by dał się zrealizować (oddział ma zbyt mało godzin, by wystarczyło na realizację bloku). Kontrola defektów nie naprawia tego błędu. Należy ręcznie zmodyfikować tabelę Sposób realizacji przedmiotu. Ponieważ kontrola defektów wskazuje tylko jedno oczko z nieprawidłowym blokiem, test kontroli poprawności danych należy przeprowadzić ponownie.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Pogwałcony zakaz wpisu
Pogwałcony zakaz wpisu.

Nauczyciel, oddział lub sala na danej godzinie mają zakaz wpisu, a mimo to znaleźli się w arkuszu planu. Kontrola defektów naprawia ten błąd (a raczej go legalizuje ...), usuwając zakaz.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się, prosimy o kontakt z producentem programu.


Sala wpisana niewłaściwie
Sala wpisana niewłaściwie.

Błąd wewnętrznych znaczników sal nieznanego pochodzenia. Kontrola defektów powinna naprawić ten błąd.

Jeśli błąd ustawicznie i z nieznanego powodu powtarza się lub nie daje się naprawić, prosimy o kontakt z producentem programu.


Plan
Układanie planu lekcji.

Po wprowadzeniu wszystkich danych, starannym ich sprawdzeniu, w tym także wykonaniu testu Kontrola poprawności danych z menu Dane, przystępujemy do układania planu lekcji.

Plan układamy na jeden z dwóch sposobów:

nieautomatycznie, kiedy to komputer podpowiada, co wolno i czego nie wolno wpisywać w zaznaczone oczka arkuszu planu. Ostateczny wybór wariantu należy do Państwa,

automatycznie, kiedy komputer samodzielnie operuje na arkuszu planu.

Tryb nieautomatyczny jest prostszy do opanowania, w dodatku zazwyczaj generuje lepszy plan. Polega na wędrowaniu po planszy i wybieraniu wariantów z pojawiającej się listy. Polecamy go placówkom ze złożonym zagadnieniem planu. W trybie nieautomatycznym można wykonać operacje niedostępne dla trybu automatycznego, np. wpisywanie w jedno oczko planu wielu przedmiotów (np. fakultety lub kilka grup językowych).

Tryb automatyczny to przede wszystkim większa szybkość pracy. Proszę jednak nie oczekiwać, że komputer automatycznie ułoży cały rozkład lekcji. Praktycznie zawsze będzie potrzebna ingerencja w dane. Automatyczne układanie planu zawsze należy poprzedzić określeniem wsadu. Wsad jest formularzem, na którym zaznaczamy, że plan ma być generowany dla takich a takich nauczycieli, oddziałów, przedmiotów, sal, a nawet godzin. Wsad ogranicza zasięg automatu. Nic nie stoi na przeszkodzie, by przygotować wsad pełny, gdzie zaznaczeni są wszyscy nauczyciele, wszystkie oddziały, przedmioty, sale, dni i godziny. Uruchomienie automatu z pełnym wsadem jest wyrazem nadziei, że komputer ułoży Państwu kompletny, gotowy plan. Zazwyczaj jednak takie agresywne podejście prowadzi do pozostawienia kilkunastu procent wpisów, z którymi komputer sobie nie radzi i które będą bardzo trudne do zrealizowania.

Zasada pracy automatycznej jest następująca: operując wsadem generujemy plan małymi porcjami (po kilka, kilkanaście oczek), zawsze badając dokonania automatu i ewentualnie korygując je. Potem zmieniamy wsad i powtarzamy cały cykl. Przy tym należy powiedzieć, że wsad dla oddziałów i momentów najlepiej jest zadawać bezpośrednio na formularzu planu, zaznaczając myszką niezbędny obszar.

Począwszy od wersji 2001 można układać plan programując sekwencje wsadów – można uruchomić automat, który ułoży plan na pierwsze lekcje, potem na drugie, itd., itd. Programowanie polega na wielokrotnym uruchamianiu automatu dla niewielkich partii planu. Tak tworzony rozkład zazwyczaj jest dużo łatwiejszy w analizie.

Gdy plan zbliża się do końca, należy wykorzystać narzędzie, które nazwaliśmy dogrywką. Dogrywka jest zestawem formularzy, które ewidencjonują wszystkie braki (oczka jeszcze nie wpisane), sugerując przy tym, gdzie taki konkretny brak można wepchnąć.

Gdy jakieś wpisy uważamy za swoje istotne osiągnięcie, możemy zablokować je przed przypadkowymi zmianami.

Podczas pracy mają Państwo do dyspozycji okienka pomocnicze, wybierane z pozycji menu o nazwie Okna pomocnicze.

Jeśli dysponują Państwo kolorowym monitorem albo kolorową drukarką, warto zajrzeć do pozycji menu Kolory, która odpowiada za sposób wyświetlania arkusza planu.


tryb nieautomatyczny
Nieautomatyczny tryb układania planu.

Trybem tym nazywamy taki sposób dokonywania wpisów, by w każdym kroku komputer prezentował kompletną listę wariantów dozwolonych i zabronionych. Nieautomatycznie generujemy plan bardzo dobrej jakości, gdyż mamy bez przerwy wgląd w jego merytoryczną strukturę. Komputer pamięta o wszystkich elementach sztuki układania planu (czy jest wolna sala? Czy jest nauczyciel? ...). Tryb ten polecamy początkującym, ale także szkołom z trudnym zagadnieniem planu. Tryb ten jest niezbędny do korygowania wpisów automatycznych, poza tym ręcznie można ułożyć kompletny i to bardzo dobry plan. Praca w tym trybie polega na wędrowaniu klawiszami strzałek lub myszką po arkuszu i w upatrzonych oczkach wydawaniu komendy wpisu.

Tryb nieautomatyczny nie wymaga wypełniania kolumn “Do kogo należy sala” w tabeli Izby lekcyjne. Pracując nieautomatycznie nie musimy wypełniać kolumn “Do kogo należy sala”, gdyż komputer każdorazowo przedstawi nam listę dostępnych sal do ostatecznego zaaprobowania jednej z nich.

Oto najprostsza sekwencja operacji podczas pracy w tym trybie:

Upewnijmy się, że opcja planu o nazwie Pokazuj szczegóły w każdym oczku w grupie Inne ograniczenia jest włączona (zaznaczona). Jest to kluczowa opcja, dzięki której komputer będzie wyświetlał listę wariantów dozwolonych i zabronionych. Gdybyśmy opcji tej nie włączyli, w upatrzonym oczku po prostu pojawiłby się wpis. Byłby to tryb pracy automatycznej, w którym wariant jest wybierany i realizowany przez komputer. Można też na formularzu opcji planu nacisnąć przycisk o nazwie Nieautomatycznie.

W upatrzonym oczku planu naciśnijmy albo klawisz Ins, albo przycisk oznaczony dużym plusem, albo prawy klawisz myszki, albo wreszcie z menu Edycja wybierzmy wariant dopisz przedmioty i sale. Każda z tych czynności spowoduje pojawienie się dość dużej listy wariantów. Z listy tej wybierzmy jakiś wariant dozwolony i naciśnijmy na nim klawisz Enter.

Dalsze czynności polegają na powtarzaniu poprzedniej.

Należy zwrócić uwagę na kilka szczegółów:

Kluczem do pracy w trybie nieautomatycznym jest załączenie opcji Pokazuj szczegóły w każdym oczku, dzięki czemu lista wariantów będzie widoczna po każdej akcji wpisu w formularz planu. Opcja ta jest ukryta pod przyciskiem z rysunkiem młotka lub pod pozycją menu o nazwie Opcje.

Listę wariantów mogą Państwo konfigurować, ukrywając w niej niepotrzebne szczegóły. Odpowiednie procedury znajdą Państwo w opcjach planu, ukrytych pod przyciskiem z rysunkiem młotka lub pod pozycją menu o nazwie Opcje.

Formularz planu lekcji powinien być kolorowany. Jeśli w tabeli Dni i Oddziały poszczególnym dniom (czyli wierszom) i oddziałom (czyli kolumnom) nadaliśmy specyficzne kolory, uwidoczni się to na formularzu planu. Jeśli także nadaliśmy specyficzne kolory przedmiotom, nauczycielom albo salom, także może zostać to uwidocznione, o ile dokonamy odpowiedniego wyboru w pozycji menu o nazwie Kolory.

W pozycji menu o nazwie Okna pomocnicze powinniśmy zdecydować, jakie okna towarzyszące formularzowi planu lekcji powinny być widoczne. Okna pomocnicze wraz z głównym oknem planu lekcji stanowią zespół - jakakolwiek zmiana w jednym z nich natychmiast uwidacznia się w pozostałych. Układając plan lekcji w bocznym okienku możemy śledzić np. stan wolnych sal.

Jak wspomnieliśmy, pod przyciskiem z rysunkiem młotka są ukryte opcje układania planu. W prawym dolnym rogu tego dialogu znajduje się grupa parametrów o nazwie Inne ograniczenia. Są to niezwykle ważne parametry.

Jeśli przed naciśnięciem klawisza Ins albo przed kliknięciem myszką przycisku z rysunkiem dużego plusa zaznaczymy myszką grupę oczek, komputer dokona wpisów w całym, zaznaczonym obszarze. Jeśli przy tym opcja Pokazuj szczegóły w każdym oczku, jest załączona (czyli plan jest układany nieautomatycznie), sekwencja wpisów będzie przerywana wyświetlaniem listy wariantów dozwolonych i zabronionych.


tryb nieautomatyczny
Zaznaczanie obszaru.

Standardowo kursor (koloru czarnego) zaznacza nam jedno oczko. Jeśli jednak przeciągniemy myszką po komórkach formularza, zaznaczonych będzie wiele oczek.

Przeciągnąć myszką po komórkach znaczy nacisnąć jej lewy klawisz w jakimś wybranym oczku, nie puszczając go przejechać myszką do innego oczka i dopiero tam puścić klawisz. Wszystkie “obrysowane” w ten sposób komórki są zaznaczone.

Operację zaznaczania można też przeprowadzić klawiszami strzałek. Należy tylko podczas przesuwania kursora trzymać naciśnięty klawisz Shift.


tryb automatyczny
Automatyczny tryb układania planu.

Trybem tym nazywamy taki sposób dokonywania wpisów, by w zaznaczonych oczkach lub zaznaczonym wsadzie w formularzu planu bez naszej ingerencji pojawiały się wpisy. Automatycznie generujemy plan prawdopodobnie nieco gorszej jakości, gdyż nie mamy ciągłego wglądu w jego powstającą strukturę. Taki wgląd mamy pracując w trybie nieautomatycznym. Tryb automatyczny polecamy zaawansowanym użytkownikom. W dodatku tryb automatyczny wymaga precyzyjnego wypełnienia kolumn “Do kogo należy sala” w tabeli Izby lekcyjne. Pracując nieautomatycznie nie musimy wypełniać kolumn “Do kogo należy sala”, gdyż komputer każdorazowo przedstawi nam listę dostępnych sal do ostatecznego zaaprobowania jednej z nich.

Najważniejszą zasadą jest: pracuj małymi porcjami.

Oto najprostsza sekwencja operacji podczas pracy w tym trybie:

Upewnijmy się, że opcja planu o nazwie Pokazuj szczegóły w każdym oczku jest wyłączona (nie jest zaznaczona). Jest to kluczowa opcja, dzięki której komputer nie będzie wyświetlał listy wariantów dozwolonych i zabronionych. Alternatywnie, w opcjach planu możemy nacisnąć przycisk o nazwie Automatycznie.

Naciśnijmy sekwencję klawiszy Ctrl+W, albo przycisk oznaczony garnkiem, albo wreszcie z menu Edycja wybierzmy wariant Wsad. Na ekranie pojawi się formularz wsadu. Na formularzu tym zaznaczamy, jaka porcja planu ma być ułożona. Dobry wsad nie zawiera czerwonych pól z zerami. Takie czerwone pole np. obok przycisku Nauczyciele oznaczałoby, że automat ma generować plan dla żadnego nauczyciela. Nie zrobi tego. Zauważmy, że wsad dla oddziałów i godzin może i powinien być tworzony za pomocą zaznaczenia myszką odpowiedniego obszaru tabeli rozkładu lekcji.

W upatrzonym oczku planu naciśnijmy albo klawisz Ins, albo przycisk oznaczony dużym plusem, albo wreszcie z menu Edycja wybierzmy wariant dopisz przedmioty i sale. Każda z tych czynności uruchomi proces wypełniania oczek.

Po wyczerpaniu wsadu, co może trwać od ułamka sekundy do kilku godzin, należy sprawdzić stan dokonanych wpisów. Będzie to łatwe, gdy wsad nie był duży i skrajnie trudne, gdy obejmował całą planszę.

Dalsze czynności polegają na powtarzaniu czterech poprzednich,

Należy zwrócić uwagę na kilka szczegółów:

Kluczem do pracy w trybie automatycznym jest wyłączenie opcji Pokazuj szczegóły w każdym oczku. Opcja ta jest ukryta pod przyciskiem z rysunkiem młotka.

Formularz planu lekcji powinien być kolorowany. Jeśli w tabeli Dni i Oddziały poszczególnym dniom (czyli wierszom) i oddziałom (czyli kolumnom) nadaliśmy specyficzne kolory, uwidoczni się to na formularzu planu. Jeśli także nadaliśmy specyficzne kolory przedmiotom, nauczycielom albo salom, także może zostać to uwidocznione, o ile dokonamy odpowiedniego wyboru w pozycji menu o nazwie Kolory.

W pozycji menu o nazwie Okna pomocnicze powinniśmy zdecydować, jakie okna towarzyszące formularzowi planu lekcji powinny być widoczne. Okna pomocnicze wraz z głównym oknem planu lekcji stanowią zespół - jakakolwiek zmiana w jednym z nich natychmiast uwidacznia się w pozostałych. Układając plan lekcji w bocznym okienku możemy śledzić np. stan wolnych sal.

Jak wspomnieliśmy, pod przyciskiem z rysunkiem młotka są ukryte opcje układania planu. W prawym dolnym rogu tego dialogu znajduje się grupa parametrów o nazwie Inne ograniczenia. Są to niezwykle ważne parametry. W szczególności nie pozwólmy automatowi układać planu z okienkami uczniowskimi.

Tryb automatyczny polega na tym, że komputer po cichu wybiera pierwszy wariant z niewidocznej tutaj listy wariantów dozwolonych. Tryb nieautomatyczny ma tą przewagę, że Państwo mają możliwość wyboru z tej samej listy wariantu innego, niż pierwszy.


tryb programowy
Programowy tryb układania planu.

Trybem tym nazywamy zautomatyzowaną metodę wypełniania planu według wcześniej przygotowanych sekwencji wsadów.

Okazuje się, że automatyczna generacja planu najlepiej działa wtedy, gdy komputer otrzymuje polecenia wypełniania niewielkich porcji – np. generuje plan dla upatrzonych nauczycieli czy na wybrane momenty.

Wielką sztuką jest umiejętność przygotowania takich porcji. Przydaje się tu rutyna. Jeśli np. wiemy, że wąskim gardłem w naszej szkole jest wychowanie fizyczne, zacznijmy układać plan od tego przedmiotu.

Każdy wiersz formularza trybu programowego opisuje jedną porcję wsadu.

Nazwa jest dowolnym tekstem, opisującym charakter wsadu.

Wsad jest zestawem oddziałów, momentów, nauczycieli, przedmiotów i sal, dla których ma być generowany plan. Starajmy się ograniczać wsad w jednym elemencie (np. wybierając tylko jeden moment i wszystkich nauczycieli, przedmioty, sale, oddziały), choć nie jest to bezwzględnie wymagane.

W kolumnie Ile wpisano zobaczymy, ile oczek automat wypełnił.

W kolumnie Zapisać na dysku zaznaczmy, czy wygenerowana porcja ma być niezwłocznie zarejestrowana w pamięci nieulotnej.

Po przygotowaniu sekwencji wsadów uruchamiamy automat przyciskiem z ogniskiem. Sekwencja wykona się od wiersza w której stoi kursor do wiersza ostatniego.


Wsad
Wsad.

Wsad jest ukryty pod pozycją menu o nazwie Wsad i pod przyciskiem z rysunkiem garnka. Jest narzędziem do ograniczania zasięgu automatycznej i nieautomatycznej generacji planu. Składa się z pięciu przycisków, zatytułowanych Oddziały, Godziny, Nauczyciele, Przedmioty i Sale. Pod każdym z tych przycisków ukrywa się lista oddziałów, godzin, nauczycieli, itd. Na listach tych zaznaczamy, dla kogo ma być ułożony plan lekcji. Przyciski Oddziały i Godziny nie są dostępne, o ile kwalifikowanie oddziałów i godzin jest odczytywane bezpośrednio z planszy planu.

Na górze okienka wsadu znajdują się przyciski zaznaczające wszystko (wsad pełny) i zaznaczające nic (wsad pusty). Uruchomienie automatu z wsadem pełnym będzie poleceniem ułożenia kompletnego planu lekcji. Zaznaczamy jednak, że prawdopodobnie szybciej ułożą Państwo plan pracując małymi wsadami i kontrolując sekwencje dokonanych wpisów przed kolejnym uruchomieniem automatu.

Po naciśnięciu któregoś z pięciu przycisków na ekranie ukaże się lista. Wybrany element listy zaznaczamy dowolnym klawiszem lub myszką. W taki sam sposób odznaczamy element wcześniej zaznaczony. Zaznaczony element będzie uczestniczył w akurat generowanej porcji planu lekcji.

Jak operować wsadem? Nie ma uniwersalnej recepty poza jedną, bardzo ogólną - zaznaczać jak najmniej logicznie wyodrębnionych elementów. Takim logicznie wyodrębnionym elementem mogą być oddziały albo nauczyciele z nauczania początkowego. Mogą nim być wybrane, pojedyncze  godziny w wybranych dniach (byłoby to układanie planu wierszami. Zaznaczając jakiś element, np. pierwszą godzinę w poniedziałek, prawdopodobnie powinniśmy dać automatowi więcej swobody w pozostałych elementach wsadu - np. zezwolmy mu na operowanie wszystkimi salami.

Przypomnijmy w tym miejscu, że osoby początkujące prawdopodobnie szybciej ułożą plan techniką nieautomatyczną.

Pamiętajmy, że:

Wsad pusty choć w jednym elemencie (zaznaczony kolorem czerwonym) uniemożliwia generację planu. Cóż z tego, że zaznaczyliśmy wszystkich nauczycieli, oddziały, przedmioty, momenty, jeśli przy tym nie zaznaczyliśmy żadnej sali?

Tylko generacja planu małymi porcjami (małe wsady) bezpiecznie doprowadzi nas do przejrzystej końcówki, kiedy to przyjdzie zmierzyć się z kilkoma ostatnimi, nigdzie nie pasującymi wpisami!

Wsad dla oddziałów i godzin najlepiej jest zadawać zaczerniając myszką niezbędny obszar planu.

Wsad jest niedostępny, gdy otwarte jest okienko Dogrywki (dogrywka sama operuje wsadem).


Dogrywka
Dogrywka - kończenie planu lekcji.

Procedura ta pokazuje listę wszystkich niezrealizowanych wpisów. Dochodzimy do niej naciskając mały przycisk z literką D na formularzu głównym rozkładu lekcji.

Zadaniem dogrywki jest skatalogowanie wszystkich braków i dla każdego z nich pokazanie tych rejonów planszy planu, w które taki brak można wpisać.

Jeśli więc standardowe mechanizmy (czyli tryb automatyczny i tryb nieautomatyczny) odpowiadają na pytanie co mogę tu wpisać, tak algorytmy dogrywki starają się udzielić odpowiedzi na pytanie gdzie mogę to wpisać.

Dogrywka powinna być używana raczej w końcowej części pracy nad rozkładem lekcji. Okno dogrywki nie powinno być otwarte, gdy nie jest potrzebne (mały przycisk z literką D nie powinien być wciśnięty), gdyż procedura ta bardzo obciąża komputer. Przy otwartym oknie dogrywki nie jest dostępny Wsad oraz tryb automatyczny układania planu.

Oto najprostsza sekwencja czynności w dogrywce:

Po wybraniu oddziału (czyli kolumny tabeli rozkładu lekcji) naciskamy mały przycisk z literką D. Na ekranie pojawi się lista braków. Może ona być długa (dużo braków) lub krótka (mało braków).

Pojawi się także formularz wskazujący, gdzie każdy z braków może być ulokowany. Jest to znany już formularz Mikroplanu oddziału, na którym są zaznaczone oczka dostępne, czyli takie, w które możemy “upchnąć” brak. Wystarczy kliknąć myszką w takie zaznaczone oczko, by umiejscowić kursor na głównej planszy planu w takim miejscu, w którym jest możliwy wpis. Oczka dostępne są oznaczane albo kolorem zielonym, możliwy wpis), albo czerwonym (także możliwy wpis, ale z przebudową planu).

Każdy brak z ich listy prezentowanej w dogrywce może być precyzyjnie zbadany dzięki formularzom Mikroplanu i Mikroprzydziału. Formularze te wydobywamy lewym lub prawym klawiszem myszki, używając ich w kolumnach Oddział albo Nauczyciel.

Pamiętajmy, że:

Dogrywka najlepiej pracuje w końcówce, gdy ułożone jest już ok. 80% planu.

Głównym zadaniem dogrywki jest wskazanie bezcennego oczka, gdzie brakujący wpis jest w ogóle możliwy.

Na ocenę wariantu w dogrywce mają wpływ opcje ukryte pod przyciskiem z rysunkiem młotka, w szczególności zgrupowane pod nazwą Inne ograniczenia.

Listę braków można sortować wg. liczby braków, klikając myszką w nagłówki kolumn. Konkretnie: kliknięcie w nagłówek o nazwie Oddziały posortuje listę tak, że na górze będą oddziały z największą liczbą braków.


Lista wariantów
Lista wariantów dozwolonych i zabronionych.

Jeśli opcja planu (ukryta pod przyciskiem z rysunkiem młotka lub pod pozycją menu Opcje) o nazwie Pokazuj szczegóły w każdym oczku jest zaznaczona (włączona), po każdej próbie wpisu w arkusz planu komputer wyświetli listę wariantów dozwolonych i zabronionych. Nieważne przy tym, czy pracujemy w trybie nieautomatycznym, czy też trybie automatycznym.

Lista wariantów dozwolonych i zabronionych posiada dwa stosunkowo złożone okienka. Jedno okienko zawiera informacje związane z wpisywanym przedmiotem, drugie przedstawia możliwe do wykorzystania sale. Lista wariantów pozwala ocenić sytuację w oczku (dlaczego nie wolno czegoś wpisać) oraz dostrzec wpisy dozwolone. Specjalne, kolorowe znaczki dodatkowo dookreślają każdy wpis dozwolony.

Lista ta w pierwszym okienku ma 9 kolumn, zaś w drugim 3 kolumny.

Grupa opcja planu (ukryta pod przyciskiem z rysunkiem młotka), ujęta we wspólną ramkę o nazwie Sygnalizuj że, decyduje o pionowej rozpiętości listy wariantów. Jeśli np. wykluczymy tam komunikat o nazwie Wsad nie obejmuje nauczyciela, lista wariantów nie pokaże wariantu, w którym wsad nie obejmuje nauczyciela (o ile oczywiście taki wariant się przytrafi).

Wykluczenie jakiegoś komunikatu oznacza tylko tyle, że lista wariantów nie wyświetli tego komunikatu (będzie krótsza). Algorytm nadal będzie pilnował, by nauczyciel nie objęty wsadem nie znalazł się w arkuszu planu.

Drugą możliwością modyfikowania listy wariantów jest jej sortowanie. Listę sortujemy klikając myszką w nagłówki jej kolumn. Najwartościowsze wydaje się posortowanie wg. kryterium mocy wariantu (kliknięcie w nagłówek kolumny Moc), kiedy to u góry listy znajdują się najlepsze warianty.

Kolumna o nazwie W/K (Wpis/Kasowanie) zawiera liczbę wpisów i kasowań, związanych z realizacją danego wariantu. Ma niewielkie znaczenie techniczne.

Kolumna o nazwie Komunikat zawiera krótką diagnozę wariantu, jeśli jest to wariant zabroniony. Jeśli wariant nie jest zabroniony (czyli jest możliwy do wpisania w plan), kolumna ta nie zawiera tekstu, ale może zawierać znaczniki dodatkowego dookreślenia jakości wariantu.

Znaczniki te, reprezentowane przez małe, kolorowe kółka, są opisane na dole okienka. Kolory znaczników można zmieniać, klikając myszką w prostokąciki przy opisie każdego znacznika.

Oto opis znaczników:

Przebudowa w innym oddziale. Realizacja takiego wariantu wiąże się z przebudową jednego lub kilku wcześniej dokonanych wpisów w obszarze oddziału innego niż bieżący. Nie jest to błędem.

Przybywa okienek. Realizacja takiego wariantu wiąże się ze wzrostem liczby okienek jakiegoś nauczyciela lub jakiegoś oddziału. Wzrost okienek jest dozwolony, gdyż nauczyciel ma wyższy limit zadany w tabeli nauczyciele, zaś oddział ma wyłączoną opcję Plan bez okienek (co jest bardzo ryzykowne). Gdyby wzrost okienek był niedozwolony,  (czyli gdyby wspomniana opcja była włączona oraz nauczyciele przekraczali swoje pułapy okienek), wariant znalazłby się w grupie wariantów zabronionych (o mocy = -1).

Przedmiot jest już w tym dniu. Realizacja takiego wariantu oznacza, że wpisujemy przedmiot, który już jest w bieżącym dniu wpisany. Nie musi to być błędem. Lepiej jednak zadbać, by przedmiot, który ma się pojawić kilka razy w jednym dniu (np. Język Polski w klasie 4a), był ujęty w tabeli Sposób realizacji przedmiotu jako kilkugodzinny blok.

Przedmioty nie powinny być łączone. Realizacja takiego wariantu oznacza wpisanie przedmiotu do oczka planu, w którym to oczku już jest jakiś przedmiot. Niestety, przedmioty nie są wyszczególnione jako dzielone. Mówiąc konkretnie, nie jest to sytuacja dopisania przedmiotu WF Chłopców do przedmiotu WF dziewcząt.

Dopchnij do przedmiotu dzielonego. Wariant opatrzony takim znaczkiem prawdopodobnie może być zrealizowany lepiej przez doklejenie przedmiotu do już istniejącego wpisu (np. WF Chłopców realizowany jednocześnie z WF Dziewcząt). Dopychanie przedmiotów dzielonych będzie sygnalizowane, gdy oba przedmioty są realizowane nie przez tego samego nauczyciela i nie w tej samej sali.

Za dużo lekcji w dniu oddziału, a także:

Za dużo lekcji w dniu nauczyciela. Program oblicza, ile godzin dziennie powinien mieć każdy oddział i każdy nauczyciel w planie idealnym, gdzie obciążenia są rozłożone równomiernie na każdy dzień planowania. Pojawienie się znacznika oznacza, że nastąpiło przekroczenie obciążenia średniego. Nie zawsze należy się tym przejmować: nauczyciel, który w naszej szkole ma 6 godzin, prawdopodobnie woli odpracować je w jednym dniu, niż po jednej godzinie we wszystkich dniach.

Pamiętajmy, że:

Lista wariantów pojawi się przy każdej próbie wpisu przedmiotu w arkusz planu, o ile tylko opcja planu (ukryta pod przyciskiem z rysunkiem młotka) o nazwie Pokazuj szczegóły w każdym oczku jest zaznaczona. Pokazywanie listy jest niecelowe w trybie automatycznego układania planu.

Listę wariantów można sortować, klikając myszką w nagłówki jej kolumn.

Kolory znaczników uwag o wariancie dozwolonym można sobie dopasowywać, klikając myszką w barwne prostokąciki.


Okna pomocnicze
Okna pomocnicze.

Arkusz planu jest głównym formularzem programu. Po wpisaniu danych początkowych tutaj dokonujemy wpisów przedmiotów poszczególnym oddziałom. Ten główny formularz programu może być otoczony mniejszymi okienkami z informacjami pomocniczymi. Takie okienka rozwijamy, naciskając któryś z małych przycisków na formularzu planu lub klawisze od 1 do 6.

Wśród okien pomocniczych znajdujemy:

Wolne sale.

Mikroplan oddziału.

Mikroplan nauczyciela.

Szczegóły w oczku.

Dogrywka.

Plan nauczycielski.

Plan dla sal.

Pamiętajmy, że:

Słaby komputer może mieć kłopoty z odświeżaniem okienek pomocniczych, szczególnie dogrywki. Zamknijmy wtedy okienka niepotrzebne. Najwartościowszym okienkiem wydaje się być okienko Wolne sale.

Dobre monitory (i dobre karty graficzne w komputerach) potrafią wyświetlać bardzo duże powierzchnie ekranu. Łatwo wtedy rozmieścić na ekranie wiele okienek, wzajemnie sobie nie przeszkadzających. Prosimy spytać swego eksperta od komputerów, czy Państwa komputer nie mógłby wyświetlać większej powierzchni ekranu (większej rozdzielczości).


Kolory formularza planu
Kolory formularzy z planami.

Formularz planu może być kolorowany wg. różnych schematów, ułatwiając tym samym percepcję wzrokową.

Przede wszystkim nagłówki wierszy (miejsca, w których znajduje się informacja o dniu i godzinie) będą miały kolory dni, przypisane im w tabeli Dni.

Także nagłówki kolumn (miejsca, gdzie znajdują się nazwy oddziałów) będą miały kolory zaczerpnięte z tabeli Oddziały (lub w planach dla nauczycieli i sal odpowiednio kolory nauczycieli albo sal).

Warto zatem barwić dni i oddziały w ich macierzystych tabelach. Należy przy tym unikać nachalnej pstrokacizny. Kolory oddziałów np. mogą różnicować jedynie poziom nauczania, nie zaś każdy oddział.

Wnętrze tabeli planu zawiera informację o trzech rzeczach:

wpisanym przedmiocie,

wpisanym wraz z przedmiotem nauczycielu,

dobranej do powyższych elementów sali.

Każdy z tych trzech elementów może barwić oczko formularza planu. Który z nich dostarczy barwy, decyduje pozycja menu planu o nazwie Kolory.

Konkretnie: po wybraniu stamtąd wariantu o nazwie Z tabeli Przedmioty, kolor oczka będzie zależał od wpisanego w nie przedmiotu i od koloru tego przedmiotu, określonego w tabeli Przedmioty.

Pamiętajmy, że:

Kolor się uaktywni, o ile został przypisany w tabelach podstawowych. Tabele podstawowe, dostępne z menu Dane barwimy, klikając myszką w nagłówki ich wierszy i przechodząc w ten sposób do formularza o nazwie Kolory i rozmiary.

System kolorowania planszy planu przyniesie percepcyjne ułatwienia, gdy uda się Państwu uniknąć zbędnej pstrokacizny.

System kolorów można wiernie przenieść do internetowej wersji planu.


Blokowanie przed zmianami
Zablokowanie oczek przed przypadkową zmianą.

Na początku pracy na formularzu planu rozmieszczą Państwo prawdopodobnie przedmioty o skomplikowanych założeniach. Mogą to być dzielone na grupy zajęcia z języków obcych albo z wychowania fizycznego. W szkołach białostockich bywa to religia prawosławna, gdzie niezbyt wielu uczniów rozsianych po różnych oddziałach zmusza dyrektora do tworzenia wielkich, kilkunastoodziałowych zespołów.

Takie trudne wpisy możemy zablokować przed przypadkowymi zmianami. Wystarczy nacisnąć myszką przycisk z rysunkiem klucza, by wpis nie dawał się zmienić.

Przed naciśnięciem przycisku z kluczem należy myszką zaznaczyć pojedyncze oczko planu lub jakiś jego obszar.

Po naciśnięciu przycisku (po zablokowaniu) oczko zmieni kolor na biały.

Zabezpieczenie zdejmujemy ponownie używając przycisku z kluczem.

Pamiętajmy, że:

Blokowanie i odblokowanie oczek przeprowadzimy też kombinacją klawiszy Ctrl+B.

Przed operacją blokowania lub odblokowywania zaznaczamy myszką region planszy. Może to być pojedyncze oczko.


Opcje układania planu
Opcje układania planu lekcji.

Na formularzu planu, pod przyciskiem z rysunkiem młotka, ukryte są opcje. Większość z nich służy do okrojenia listy wariantów dozwolonych i wykluczonych, pojawiającej się zazwyczaj podczas nieautomatycznego układania planu.

Opcje są podzielone na dwie grupy:

Sygnalizuj, że:

Inne ograniczenia,

Pierwsza grupa określa, jakie komunikaty nas interesują (te są zaznaczone). Liczba zaznaczeń w tej grupie wpływa na długość listy wariantów dozwolonych i wykluczonych. Zaznaczenie bądź odznaczenie komunikatu nie wpływa na sposób pracy algorytmu, jedynie przywraca lub wyklucza wyświetlanie jakiegoś komunikatu.

Druga grupa jest ważniejsza (poprzednie w zasadzie miały znaczenie kosmetyczne, gdyż decydowały o informacji na ekranie, nie sposobie pracy algorytmu). Oto opis opcji - zaznaczeń z tej grupy:

Nie zmieniaj istniejących wpisów

Plan bez okienek uczniowskich

Pokazuj szczegóły w każdym oczku

Po przedmiocie wpisz salę

Zespoły/Bloki całe we wsadzie

Łącz tylko przedmioty dzielone

U góry okienka znajdują się przyciski, które dobierają zestaw opcji dla pracy nieautomatycznej i automatycznej. Po wybraniu któregoś z tych zestawów mogą Państwo nadal redagować opcje według własnych upodobań.


Przebudowa planu
Nie zmieniaj istniejących wpisów.

Ta opcja powinna być włączona, gdy pozwalamy programowi operować w jakimś odległym, niewidocznym fragmencie planszy. Podczas pracy w trybie nieautomatycznym opcję tą można uchylić.


Okienka uczniowskie
Plan bez okienek uczniowskich.

Ta opcja bezdyskusyjnie powinna być włączona. Gwarantuje ona wygenerowanie rozkładu zajęć bez przerw w pracy uczniów.

Możemy ją wyłączyć na krótko, by dokonać jakiejś skomplikowanej przebudowy planu. Pamiętajmy jednak o szybkim “załataniu dziur” i ponownym włączeniu opcji.


Pokazuj szczegóły
Pokazuj szczegóły w każdym oczku.

Opcja ta decyduje, czy komputer ma pokazywać listę wariantów dozwolonych i zabronionych przy każdej próbie wpisu w arkusz planu.

Jeśli opcja jest zgaszona, lista nie pojawi się. Od razu w upatrzonym oczku pojawi się wpis. W przeciwnym wypadku będą Państwo mogli z listy wybrać wariant Waszym zdaniem najlepiej pasujący do aktualnej sytuacji.

Opcja powinna być włączona, gdy pracujemy w trybie nieautomatycznym.


Wpisywanie sal
Po przedmiocie wpisz salę.

Ta opcja powinna być zawsze włączona. Po wpisaniu w arkusz planu przedmiotu (i nauczyciela), komputer od razu przystąpi do doboru sali lekcyjnej. Pozostawienie wpisywania sal na potem jest niewłaściwe. Zgaśmy tą opcję tylko wtedy, gdy nie planujemy rozdzielania sal.

Jeśli opcja jest wyłączona, lista wariantów dozwolonych i zabronionych składa się tylko z jednego okienka, zawierającego informację o wpisywanym przedmiocie (brakuje okienka z salami).


Zespoły we wsadzie
Zespoły/Bloki całe we wsadzie.

Wsad zawiera wyszczególnienia, dla kogo ułożyć plan. Co ma zrobić komputer, gdy we wsadzie zaznaczono tylko jeden oddział z całego, wpisywanego zespołu? Co ma zrobić, gdy badany jest wpis kilkugodzinnego bloku lekcyjnego, zaś we wsadzie jest tylko jedna godzina?

Niniejsza opcja, gdy jest zaznaczona, pozwala na wpis całego zespołu oddziałów lub całego bloku lekcji tylko wtedy, gdy wszystkie oddziały z zespołu i wszystkie lekcje z bloku są we wsadzie.

Opcja ta powinna być raczej zgaszona, gdyż utrudnia dokonywanie wpisów bloków i zespołów.

Pamiętajmy, że:

Jeśli opcja jest włączona, blok lub zespół uda się wpisać tylko wtedy, gdy zaznaczymy we wsadzie wszystkie oddziały zespołu i wystarczającą na pomieszczenie bloku liczbę godzin.


Przedmioty dzielone
Łącz tylko przedmioty dzielone.

Ta opcja powinna być włączona w trybie automatycznym.

W trybie nieautomatycznym należy ją uchylić, by móc łączyć przedmioty (np. WF Dziewcząt z WF Chłopców) bez dokonywania ustaleń w tabeli Przedmioty, a zatem szybciej.


Mikroplan
Mikroplan - formularz niedostępności.

Jest to okienko pomocnicze, pokazujące rozkład wpisów dla wybranej sali, oddziału lub nauczyciela. W tabelach podstawowych, definiujących listę sal, oddziałów i nauczycieli wejścia do mikroplanów  znajdujemy w ostatnich kolumnach, zatytułowanych Dyspozycja. Klikając myszką wybrane pola w kolumnie Dyspozycja wchodzimy do mikroplanu, gdzie kawiszem Z możemy zaznaczyć momenty nieobecności (zakazy wpisu) wybranej sali, oddziału czy nauczyciela.

Na formularzu planu lekcji mikroplan oddziału i nauczyciela jest okienkiem pomocniczym, którego treść zależy od aktualnej pozycji kursora na formularzu planu lekcji. Zawiera informację o rozkładzie wpisów tego oddziału lub tego nauczyciela, w którego polu akurat stoi kursor. Okienko otwieramy i zamykamy małym przyciskiem na planszy planu głównego. Treść tego okienka jest odświeżana po każdej zmianie pozycji kursora w formularzu planu.

Okienko jest też dostępne z formularza informacji o zaawansowaniu oraz z listy braków w dogrywce. Mikroplan otworzymy, gdy klikniemy lewym klawiszem myszki w pole wybranego oddziału lub nauczyciela.

Wreszcie w formularzu Dogrywki mikroplan oddziału wskazuje te momenty, w których możliwy jest wpis wybranego przedmiotu.

Pamiętajmy, że:

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.


Mikroprzydział
Mikroprzydział.

Okienko to zawiera informację o obciążeniu przedmiotami wybranego oddziału lub nauczyciela. Z okienka tego dowiemy się, ile godzin przedmiotu, np. fizyki, ma oddział, np. 1a oraz ile z tych godzin już wpisano w formularz planu.

Okienko jest dostępne z formularza informacji o zaawansowaniu oraz z listy braków w dogrywce. Mikroprzydział otworzymy, gdy klikniemy prawym klawiszem myszki w pole wybranego oddziału lub nauczyciela.

Pamiętajmy, że:

Formularz można w dowolnym momencie wydrukować, kierując myszkę na przycisk symbolizujący wstęgę papieru komputerowego.


Lupa
Szczegóły w oczku.

Jest to okienko, którego zadaniem jest przedstawienie treści jednego oczka planu lekcji. Lupa jest szczególnie przydatna, gdy zastosujemy ją do takiego oczka, w którym jest kilka wpisów przedmiotów dzielonych (np. WF Dziewcząt i WF Chłopców).

Okienko otwieramy i zamykamy małym przyciskiem na planszy planu głównego.

Okienko lupy umożliwia edycję (zmiany) akurat podglądanego wpisu. Do usuwania wpisu służy przycisk oznaczony dużym minusem, zaś do dodawania przycisk z dużym plusem.

Pamiętajmy, że:

Lupa jest narzędziem do najbardziej precyzyjnej obserwacji i edycji pojedynczego oczka planu.


Wolne sale
Wolne sale.

Jest to okienko pomocnicze, którego treść zależy od aktualnej pozycji kursora na formularzu planu lekcji. Zawiera informację o tym, ile sal i które z nich są akurat wolne, oraz o tym jaki oddział, nauczyciel i przedmiot zajmują sale zajęte.

Okienko otwieramy i zamykamy małym przyciskiem na planszy planu głównego.

Treść tego okienka jest odświeżana po każdej zmianie pozycji kursora w formularzu planu.

Tabelę niniejszą można sortować na różne sposoby, klikając myszką w nagłówki jej kolumn.


Plan nauczycielski
Plan nauczycielski.

Jest to formularz planu w wersji dla nauczycieli. Formularz ten ma znaczenie informacyjne - w obecnej wersji programu nie można na nim modyfikować rozkładu.

Okienko otwieramy i zamykamy małym przyciskiem na planszy planu głównego lub poprzez menu Co Widać?.

Treść tego okienka jest odświeżana po każdej zmianie w głównym formularzu planu.


Plan dla sal
Plan dla sal lekcyjnych.

Jest to formularz planu, na którym widzimy w sposób globalny obciążenia wszystkich sal placówki. Formularz ten ma znaczenie informacyjne - w obecnej wersji programu nie można na nim modyfikować rozkładu.

Okienko otwieramy i zamykamy małym przyciskiem na planszy planu głównego lub poprzez menu Co Widać?.

Treść tego okienka jest odświeżana po każdej zmianie  w głównym formularzu planu.


Informacja o zaawansowaniu
Informacja o zaawansowaniu.

Jest to okienko, którego zadaniem jest przedstawienie informacji o zaawansowaniu pracy nad planem lekcji. Liczba w górnej części okienka informuje o wpisach jeszcze nie dokonanych. Lewa część okienka informuje o zaawansowaniu planu każdego z nauczycieli, prawa zaś o zaawansowaniu każdego z oddziałów.

Lewym klawiszem myszki możemy uzyskać Mikroplany, prawym Mikroprzydziały wybranego nauczyciela lub oddziału.

Widoczna u góry okienka opcja o nazwie Redukuj godziny nauczyciela w zespołach steruje tą częścią algorytmu, która zlicza sumę godzin. Jeśli opcja jest zaznaczona, lekcje w zespołach są liczone tak, jakby to były pojedyncze oddziały (czyli poprawnie). Jeśli nie jest zaznaczona, każdy oddział wchodzący w skład zespołu niezależnie powiększa wymiar godzin nauczyciela. Mówiąc inaczej - przy opcji zaznaczonej, lewa część tabeli pokazuje prawdziwe obciążenie nauczycieli. Przy opcji odznaczonej tabela ta pokazuje wymaganą liczbę wpisów nauczycieli do formularza planu.


Retusz
Retusz.

Gotowy lub prawie gotowy plan dla oddziałów, nauczycieli lub sal możemy poddać drobnym, kosmetycznym poprawkom. Poprawki te nie są ingerencją w logiczną strukturę planu, ale korektą wydruku.

Do formularza retuszu dochodzimy naciskając myszką przycisk z rysunkiem tabelki, w której skreślono jedno oczko.

W pojawiającym się okienku wpisujemy nową treść oczka planu. Pierwotną treść przywracamy usuwając wprowadzone frazy – można to wykonać przyciskiem z pustą kartką papieru..

Oczko zretuszowane ma biały kolor.

Pamiętajmy, że:

Retusz nie ingeruje w logiczną strukturę planu, jedynie koryguje treść widocznych w tabeli napisów.

Retusz pojawi się także w mikroplanach, czyli planach indywidualnych klasy, nauczyciela, sali.


Komunikaty błędów
Za mało pamięci w komputerze.

Egzotyczny błąd. Czy nie za dużo programów jest jednocześnie uruchomionych w systemie Windows? Należy zamknąć niepotrzebne programy. Można też zrestartować system lub wyłączyć na chwilę komputer.


Komunikaty błędów
Odczyt danych z archiwum nie powiódł się.

Plik z danymi o szkole nie został odczytany, gdyż prawdopodobnie jest uszkodzony. Należy wyjść z programu Plan i uruchomić program diagnozujący dysk, np. umieszczony w katalogu Windows program o nazwie Scandisk.

Po wystąpieniu niniejszego komunikatu należy wykonać kontrolę poprawności danych, gdyż być może zostały odczytane jakieś skrawki tabel.


Komunikaty błędów
Odczyt danych z arkusza organizacyjnego nie powiódł się.

Plik Arkusza Organizacyjnego z danymi o szkole nie został odczytany, gdyż prawdopodobnie jest uszkodzony lub w niewłaściwej wersji. Można wyjść z programu Plan i uruchomić program diagnozujący dysk, np. umieszczony w katalogu Windows program o nazwie Scandisk.

Brak możliwości odczytu danych z arkusza oznacza, że podstawowe dane o placówce będziemy musieli wpisać ręcznie. Jeśli dane te mają Państwo np. w Excelu (spisy oddziałów, nauczycieli, sal), można je wkleić za pośrednictwem windowsowego Schowka.


Komunikaty błędów
Zapis danych w archiwum nie powiódł się.

Plik z danymi o szkole nie został prawidłowo zapisany na dysku. Należy sprawdzić, czy na dysku jest wystarczająco dużo wolnego miejsca, najlepiej programem diagnostycznym o nazwie Scandisk.


Komunikaty błędów
Niewłaściwa wersja pliku z danymi o szkole.

Próba odczytu pliku o przypadkowo zbieżnej nazwie, ale zupełnie niewłaściwej strukturze. Albo jest to plik bardzo poważnie uszkodzony, albo nie pochodzi z zapisu w programie Plan Automat 5.


Komunikaty błędów
Limit godzin w dniu jest już wyczerpany.

Tabela Dni i godziny może liczyć do 15 wierszy - godzin.


Komunikaty błędów
Godzina nie jest zdefiniowana i nie może być usunięta.

Próba usunięcia pustej kratki tabeli dni i godziny, bez zdefiniowanej godziny rozpoczynania lekcji. Najpierw należy utworzyć miejsce na godzinę (przycisk z małym plusem), potem wpisać jej brzmienie.


Komunikaty błędów
Operacja spowoduje przekroczenie limitu okienek.

Operacja dodania godziny przy napoczętym planie lekcji spowoduje przekroczenie limitów wolnych okienek (przerw w pracy) nauczycieli lub spowoduje niedozwolone przerwy w pracy uczniów.


Komunikaty błędów
Limit dni jest już wyczerpany.

Tabela Dni i godziny może liczyć do 30 kolumn (30 dni) - planowanie miesięczne.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano dnia.

Próba usunięcia pustej kolumny tabeli Dni i godziny.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano ani jednej godziny lekcyjnej.

Nie można przejść do dalszych tabel programu, gdyż tabela Dni i godziny jest pusta.


Komunikaty błędów
Limit nauczycieli jest już wyczerpany.

Pojemność tabeli Nauczyciele zależy od rozmiaru wersji programu:

w wersji MINI można wpisać do 15 nauczycieli,

w wersji MIDI można wpisać do 30 nauczycieli,

w wersji MAXI można wpisać do 150 nauczycieli.

Jeśli wersja, którą Państwo posiadają, jest zbyt mała, prosimy zamówić wersję większą po cenie równej różnicy cen między wersjami. Większe wersje programu odczytają pliki z Państwa danymi, utworzone w wersjach mniejszych.


Komunikaty błędów
Tutaj nie ma nauczyciela.

Próba usunięcia pustego wiersza  tabeli, bez zdefiniowanego nauczyciela. Najpierw należy utworzyć miejsce na nauczyciela (przycisk z plusem), potem wpisać jego atrybuty.


Komunikaty błędów
Ten nauczyciel uczestniczy w planie.

Nie można wykonać kasowania, gdyż nauczyciel jest wpisany w formularz planu. Należy skasować odpowiednie oczko planu.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano ani jednego nauczyciela.

Nie można przejść do dalszych tabel programu, gdyż tabela Nauczyciele jest pusta.


Komunikaty błędów
Nowy nauczyciel nie może zamienić starego.

Nie można zamienić nauczycieli, gdyż nie zgadzają się limity okienek obu nauczycieli, ich momenty niedyspozycji kolidują ze sobą lub zastępca akurat jest wpisany w rozkład lekcji. Operacja zamiany jest trudna, gdy plan lekcji jest częściowo ułożony. Należy prześledzić już zrealizowane terminy obu nauczycieli i w kolidujących oczkach dokonać przebudowy - usunąć wpisy.


Komunikaty błędów
Okienka nauczyciela ponad limitem.

Operacja dodania godziny przy napoczętym planie lekcji spowoduje przekroczenie limitów wolnych okienek (przerw w pracy) nauczycieli. Należy przebudować plan albo powiększyć limity okienek w tabeli Nauczyciele.


Komunikaty błędów
Limit oddziałów jest już wyczerpany.

Tabela Oddziały może liczyć do 100 wierszy - oddziałów.


Komunikaty błędów
Tutaj nie ma oddziału.

Próba usunięcia pustego wiersza  tabeli, bez zdefiniowanego oddziału. Najpierw należy utworzyć miejsce na oddział (przycisk z plusem), potem wpisać jego atrybuty.


Komunikaty błędów
Ten oddział uczestniczy w planie.

Nie można wykonać kasowania, gdyż oddział jest wpisany w formularz planu. Należy oczko po oczku skasować całą kolumnę planu lekcji.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano ani jednego oddziału.

Nie można przejść do dalszych tabel programu, gdyż tabela Oddziały jest pusta.


Komunikaty błędów
Okienka uczniowskie.

Operacja dodania godziny przy napoczętym planie lekcji spowoduje niedozwolone przerwy w pracy uczniów. Należy albo przebudować plan, albo wyłączyć opcję Plan bez okienek uczniowskich, co nie jest zalecane.


Komunikaty błędów
Limit przedmiotów jest już wyczerpany.

Tabela Przedmioty może liczyć do 100 wierszy - przedmiotów.


Komunikaty błędów
Tutaj nie ma przedmiotu.

Próba usunięcia pustego wiersza  tabeli, bez zdefiniowanego przedmiotu. Najpierw należy utworzyć miejsce na przedmiot (przycisk z plusem), potem wpisać jego atrybuty.


Komunikaty błędów
Ten przedmiot uczestniczy w planie.

Nie można wykonać kasowania, gdyż przedmiot jest wpisany w formularz planu. Należy skasować odpowiednie oczko planu.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano ani jednego przedmiotu.

Nie można przejść do dalszych tabel programu, gdyż tabela Przedmioty jest pusta.


Komunikaty błędów
Limit sal jest już wyczerpany.

Tabela Sale może liczyć do 80 wierszy - sal.


Komunikaty błędów
Tutaj nie ma sali lekcyjnej.

Próba usunięcia pustego wiersza  tabeli, bez zdefiniowanej sali. Najpierw należy utworzyć miejsce na salę (przycisk z plusem), potem wpisać jej atrybuty.


Komunikaty błędów
Ta sala uczestniczy w planie.

Nie można wykonać kasowania, gdyż sala jest wpisana w formularz planu. Należy skasować odpowiednie oczko planu.


Komunikaty błędów
Nie zdefiniowano ani jednej sali.

Nie można przejść do dalszych tabel programu, gdyż tabela Sale jest pusta.


Komunikaty błędów
Niekompletny Przydział Czynności.

Przydział Czynności musi być wypełniony do końca - każde oczko z niezerowym wymiarem w Programie Nauczania musi mieć w Przydziale przypisanego nauczyciela.

Brakujące, puste  oczka najsprawniej wyszukuje opcja Kontrola poprawności danych,


Komunikaty błędów
Limit retuszy jest już wyczerpany.

Program może zawierać do 100 zretuszowanych oczek.


Komunikaty błędów
Wydruk nie powiódł się.

Drukarka nie działa poprawnie. Test poprawności działania drukarki znajduje się w Panelu Sterowania i dalej w Drukarki (albo w Mój Komputer i dalej Drukarki). Upatrzoną drukarkę należy tam kliknąć prawym klawiszem myszki i z pojawiającego się menu wybrać opcję Właściwości. W okienku właściwości drukarki należy odszukać i kliknąć przycisk Drukuj stronę testową.

Regulację drukarki i wydruku, jako czynność złożoną i bogatą w szczegóły, najlepiej pozostawić szkolnemu ekspertowi komputerowemu.


Wersja pokazowa
Wersja pokazowa programu.

Wersja pokazowa programu nie zapisuje danych na dysku. Jest to jedyna różnica między wersją pokazową a komercyjną programu.

Wersja komercyjna programu może stać się wersją pokazową, gdy program nie rozpozna oryginalnej dyskietki - klucza. W takiej sytuacji zapis na dysku staje się niemożliwy.

Przepraszamy tutaj legalnych użytkowników programu, którzy z różnych powodów znaleźli się w nieprzyjemnej sytuacji zablokowanego zapisu do archiwum. Prosimy o kontakt telefoniczny, gdzie ustalimy przyczynę Państwa kłopotów i wyślemy nową dyskietkę - klucz.


Nieznany błąd
Nieznany błąd.

Wystąpił błąd nieznanego pochodzenia. Przyczyną może być błąd w samym programie lub jakaś chwilowa niestabilność w Państwa komputerze.

Proponujemy zakończyć sesję pracy z komputerem (czyli zamknąć system Windows) i zrestartować komputer. Być może warto sprawdzić stan dysku programem ScanDisk (niech to zrobi szkolny informatyk). Jeśli występowanie błędu się powtarza i wszystko wskazuje na to, że jego źródło leży w samym oprogramowaniu, prosimy nadesłać do nas dyskietkę z Państwa danymi (nie z programem komercyjnym) i z dokładnym opisem czynności prowadzących do wystąpienia błędu. Natychmiast zbadamy sytuację i na nasz koszt wymienimy państwa oprogramowanie na wolne od błędu.

Prosimy też o podanie telefonu do Państwa szkoły i nazwiska osoby najlepiej zorientowanej w zaistniałej sytuacji. Prawdopodobnie nasz informatyk zechce się skontaktować z Państwem w celu ustalenia różnych szczegółów, mogących mieć wpływ na wystąpienie błędu.